Yasın Üçüncü Evresi: Pazarlık ve Keşke Duygusu
Yas, kaybın ardından duygusal ve psikolojik bir yanıt olarak ortaya çıkar ve genellikle Elizabeth Kübler-Ross tarafından tanımlanan beş aşamadan biridir. Bu aşamalar; inkar, öfke, pazarlık, depresyon ve kabuldür. Bu makalede, yasın üçüncü evresi olan pazarlık ve onunla ilişkili keşke duygusu üzerinde duracağız.
Pazarlık Nedir?
Pazarlık, kaybın ardından yaşanan duygusal bir yanıttır ve genellikle hayatta kalan bireyler, kaybı tersine çevirmek veya durumu etkisiz hale getirmek amacıyla kendilerine veya başkalarına vaatlerde bulunurlar. Bu dönemde kişi, çeşitli alternatif senaryolar üzerinde düşünmeye başlar. Örneğin, "Eğer daha fazla zaman geçirseydim, bu kişi hala yanımda olur muydu?" gibi düşünceler sıkça karşımıza çıkar.
Keşke Duygusu
Keşke duygusu, bireyin geçmişte yaptığı seçimlerle ilgili pişmanlık hissetmesidir. Bu duygu, pacarlık aşamasında oldukça yoğun şekilde hissedilir. Birey, kaybettiği kişiyle yaşadığı anıları tekrar düşünerek, farklı bir senaryonun daha iyi bir sonuç doğurabileceğini hayal eder. Örneğin, "Keşke ondan daha fazla sevgi gösterseydim" veya "Keşke onunla daha fazla zaman geçirebilseydim" gibi düşünceler, bu dönemin tipik örnekleridir.
Pazarlık ve Keşke Duygusunun Duygusal Etkileri
Pazarlık süreci genellikle karmaşık duygulara yol açar. Bununla birlikte, bu dönem, bireylerin kayıplarıyla başa çıkma yöntemlerini geliştirirken, duygusal olarak daha güçlü hale gelmelerine de olanak tanır. Uzmanlar, bu aşamanın yas süreci içinde önemli bir yer tuttuğunu belirtmektedir. Birey, kaybı kabul etmeye henüz hazır olmayan içsel çatışmalar yaşarken, birtakım duygusal mekanizmalar geliştirmeye çalışır.
Pazarlık Sürecinde Yapılması Gerekenler
- Duyguları Tanımak: Bu süreçte, kişinin hissettiği duyguları açıkça tanıması önemlidir. Rahatlamak için bu duygular üzerinde düşünmek ve yazmak, içsel duyguları ifade etmenin faydalı bir yoludur.
- Destek Aramak: Yakın arkadaşlar ya da aile üyeleri ile duygular hakkında konuşmak, bireyin bu süreçte kendisini daha az yalnız hissetmesine yardımcı olabilir.
- Profesyonel Destek: Eğer yas süreci çok yoğun ve yönetilemez hale gelirse, bir uzmanla görüşmek faydalı olabilir. Terapistler, kayıplarla başa çıkma mekanizmaları ve stratejileri konusunda rehberlik edebilir.
Pazarlık Aşamasından Sonra Neler Olur?
Pazarlık ve keşke duygusu aşamasından sonra, birey depresyon aşamasına geçebilir. Bu evre, kaybın gerçekliğiyle yüzleşme sürecidir. Ancak, kaybın ardından bu dönemlerin her biri doğal olarak yaşanmalı ve kişi kendisine zaman tanımalıdır. Zihinsel ve duygusal sağlık adına, bu aşamaların üstesinden gelmek zaman alabilir. Kimi insanlar için bu aşamalar karmaşık bir deneyim olabilir, fakat zaman içinde sağlıklı bir kabulleniş sürecine adım atılabilir.
Sonuç
Pazarlık ve keşke duygusu, yas sürecinin kritik bir kısmını oluşturur. Bu aşama, bireylerin kayıpları ile yüzleşmelerine ve duygusal olarak iyileşmelerine yardımcı olan bir içsel mücadeledir. Kişi, yas sürecini kabul ederken, doğal olarak bu aşamalardan geçiş yapmaya meyillidir. Unutulmamalıdır ki, yas süreci kişiseldir ve herkes için farklı bir şekil alabilir. Önemli olan, bu süreçte kendimize nazik olmak ve destek arama gerekliliğini unutmamaktır.
