Psikolog Gizlilik İlkesini Hangi Durumlarda Bozar?
Psikologların gizlilik ilkesi, danışanlarıyla kurduğu güven ilişkisini temel alan bir etik ve yasal yükümlülüktür. Bu ilke gereği, danışanların paylaştığı bilgiler, rıza alınmadığı sürece üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Ancak bazı istisnai durumlar vardır; bu durumlarda psikologlar, gizlilik ilkesini bozmak zorunda kalabilirler.
1. Danışanın Yaşamını Tehdit Eden Durumlar
Psikologlar, danışanın kendisi veya başkalarının yaşamına yönelik bir tehdit altında olduğunu düşündükleri durumlarda gizliliği ihlal edebilirler. Örneğin, bir bireyin intihar düşünceleri varsa ya da bir başkasına zarar verme niyeti varsa, psikologun bu durumu uygun yetkililere bildirmesi gerekir. Uzmanlar, bu tür durumların taramasını yaparken çok dikkatli olmalı ve danışanlarına seçenekler sunabalmalılardır.
2. Çocukların Korunması
Çocuklar ve ergenlerle çalışan psikologlar, şiddet, ihmal veya istismar vakalarına şahit olduklarında gizlilik ilkesini ihlal edebilir. Yasal süreç gereği, çocukların güvenliğini sağlamak öncelikli bir yükümlülüktür. Bu durumlarda, psikologlar ilgili hizmetleri ve hukuk kuruluşlarını bilgilendirmekle yükümlüdürler.
3. Yasal Yükümlülükler
Psikologlar, bazı durumlarda yasal zorunluluklar gereği gizliliği ihlal edebilirler. Örneğin, mahkeme kararıyla belirli bilgileri sunmaları gerektiğinde veya bir suçun soruşturulması sırasında ifşa edilmesi gereken bilgileri paylaştıklarında bu durum söz konusu olabilir. Yasal belgelerin talep edilmesi durumunda, psikologların bu isteklere uymaları beklenir.
4. Danışanın Rızasıyla Bilgi Paylaşımı
Bazı durumlarda, danışanın bilgilerini paylaşmaya rızası olduğunda, psikolog gizlilik ilkesini ihlal edebilir. Danışan, tıbbi tedavi, bireysel veya grup terapileri gibi durumlarda belirli bilgilerini paylaşmayı onaylayabilir. Bu tür durumların önceden yazılı olarak belgelenmesi önem taşımaktadır.
5. Mesleki Süreçlerde Gizliliğin Açıklanması
Psikologlar, süpervizyon veya ekip çalışması sırasında danışan bilgilerini paylaşabilirler. Ancak bu süreçte, danışanın kimliğini ifşa etmeyecek şekilde bilgi sunulması gerekmektedir. Etik kurallar çerçevesinde, bu tür paylaşımlar yalnızca mesleki gelişim ve bilgi aktarımı amaçlı yapılmalıdır.
Sonuç
Psikologların gizlilik ilkesini ihlal edebilecekleri durumlar, etik ve yasal yükümlülükler tarafından belirlenmektedir. Bu durumlar dışında, psikologlar, danışanların paylaştığı bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler. Danışanların güven duygusunu korumak, etkili bir terapi süreci için hayati önem taşımaktadır. Danışanların gizlilikle ilgili kaygılarını anlamak ve açık bir iletişim kurmak, terapi sürecinin vazgeçilmez bir parçasıdır.
